Download Joomla Templates by CowFat Reviews

Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου

Αυχενική δισκοκήλη

Κλινική εικόνα και διάγνωση

Οι αυχενικές δισκοκήλες είναι οι δεύτερες συνήθεις, μετά τις οσφυικές, σε εμφάνιση ενώ οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις είναι οι πλέον συνήθεις. Η κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης είναι μία απο τις αιτίες της εμφάνισης της αυχενικής δισκοκήλης σε συνδιασμό με περιστροφή, βάρος και προυπάρχον τραύμα. Ευθιασμός ή/και λανθασμένη θέση εργασίας προδιαθέτουν επίσης για την εμφάνισή της. Οξεία κήλη παρουσιάζεται πιο συχνά κεντρικά παρά πλάγια.

Μια κεντρική κήλη ακολουθείται απο συμπτώματα πίεσης του νωτιαίου μυελού (αδυναμία, αυξημένα αντανακλαστικά ή σπαστικότητα στα πόδια και σημείο Lehrmitte) και μπορεί αρχικά να δώσει την υπόνοια όγκου.

Μία πλάγια κήλη δημιουργείται μετά απο μία βίαιη πλάγια κίνηση με ελαφρά κάμψη ή έκταση αλλά χωρίς σοβαρά άμεσα συμπτώματα. Αργότερα όμως, σε ώρες ή ημέρες, εξελίσσεται σταδιακά με πόνους και δυσκαμψία, κάτι που αυξάνεται και υποτροπιάζει μετά απο βήχα ή άλλη αντίστοιχη κίνηση. Στην συνέχεια παρουσιάζονται περισσότεροι πόνοι, παραισθησίες και επίδραση επι των αντανακλαστικών του δικέφαλου (Α5-Α6) και τρικέφαλου (Α6-Α7).

Οπως και με την αυχενική ριζοπάθεια, η διάγνωση είναι κλινική που επαληθεύεται με αξονική και μαγνητική τομογραφία.

Θεραπεία και πρόγνωση

Πλήν ελαχίστων περιπτώσεων (μεγάλη τραυματική δισκοκήλη με πολύ σοβαρή μυελοπάθεια), η αυχενική δισκοκήλη αντιμετωπίζεται πρωτίστως συντηριτικά με ακινητοποίηση σε σκληρό κολάρο, μυοχαλαρωτικά και παυσίπονα και μετά την οξεία φάση η συντηριτική θεραπεία μπορεί να συμπληρωθεί με προσεκτική φυσιοθεραπεία και έλξεις, βραχέα κύματα, λέιζερ, υπερήχους, μαλάξεις κ.α. Ο ασθενής θα πρέπει να μην επιβαρύνει τον αυχένα του με εργασία, βάρη, οδήγηση κλπ.

Εαν η συντηριτική θεραπεία αποτύχει ή η κατάσταση τους ασθενούς επιδεινωθεί, συνιστάται χειρουργική αντιμετώπιση.

Η πρόσθια προσπέλαση είναι τις περισσότερες φορές η πρώτη επιλογή αφαιρώντας με μικροτεχνική τον φθαρμένο δίσκο και την κήλη και τοποθετώντας αυτομόσχευμα ή αλλομόσχευμα. Λόγω της ευρείας εμφάνισης της νόσου, υπάρχουν σήμερα πολλές τεχνικές και ισάριθμα μοσχεύματα σπονδυλοδεσίας του αφαιρούμενου δίσκου καθώς και μοσχεύματα κινητών δίσκων. Η επιλογή τεχνικής διαφέρει απο ασθενή σε ασθενή, το επίπεδο της βλάβης και την υλικοτεχνική υποδομή και εμπειρία.

Σε ειδικές περιπτώσεις (πολλαπλές κήλες με στένωση) μπορεί να απαιτείται και/ή οπίσθια αποσυμπίεση και σπονδυλοδεσία.

Η πρόγνωση φυσικά διαφέρει (ηλικία, συνέπεια ή ασυνέπεια του ασθενούς στην προτεινόμενη θεραπεία) αλλά η πλειονότης των ασθενών αποκαθίστανται πλήρως και είναι σε θέση να επανέλθουν στην εργασία τους, εντός 2-3 εβδομάδων, ακολουθώντας ίσως κάποιες προδιαγραφές και συμβουλές για να αποφευχθεί μια μελλοντική υποτροπή σε παρακείμενο επίπεδο.

Θωρακική δισκοκήλη

Αλλοιώσεις στην θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης είναι σπάνιες. Ενώ η πολύ κινητική αυχενική και η οσφυική μοίρα υφίστανται αλλοιώσεις, η θωρακική μοίρα δεν συμμετέχει. Οι θωρακικές δισκοκήλες αποτελούν μόλις το 0,5-1,5%. Οι περισσότερες αφορούν την κατώτερη θωρακική μοίρα και είναι πολύ πιο συχνές σε γυναίκες ηλικίας 40-50 ετών. Το τραύμα αποτελεί τον συνηθέστερο αιτιολογικό παράγοντα. Το τυπικό στην κλινική εικόνα είναι η μακρόχρονη συμπτωματολογία, ημερών, μηνών ή και ετών.

Στις θωρακικές δισκοκήλες, δεν είναι σπάνιο με πόνους στην κοιλιακή χώρα ή τον θώρακα, κάτι που εξηγεί τις δυσκολίες στην διάγνωση. Επι κλινικής υπόνοιας, η διάγνωση επιβεβαιώνεται εύκολα με μαγνητική τομογραφία.

Θεραπεία και πρόγνωση

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι δύσκολη λόγω της κεντρικής συνήθως θέσης της κήλης, έμπροσθεν του μυελού και διότι ο δίσκος είναι τις περισσότερες φορές αποτιτανωμένος και δύσκολα αφαιρείται. Η συντηριτική θεραπεία πρέπει δια τούτο να εξαντλείται πρίν αποφασισθεί η χειρουργική αντιμετώπιση. Είναι σημαντικό ο/η ασθενής να χάσει βάρος και να ασκηθεί δεόντως πριν και μετά ένα χειρουργείο.

Η προσπέλαση μπορεί να γίνει οπίσθια, πλάγια και πρόσθια (διαθωρακικά). Η πρόγνωση είναι καλύτερη όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση και, σε εμφάνιση μυελοπάθειας, η σύντομη χειρουργική αντιμετώπιση.

Οσφυική δισκοκήλη 

Κλινική εικόνα και διάγνωση

Οπως στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, με την πάροδο του χρόνου εμφανίζονται αλλοιώσεις στα σώματα των οσφυικών σπονδύλων και τις μεσοσπονδύλιες αρθρώσεις (αρθρώσεις γλήνης). Τούτο έχει σαν αποτέλεσμα μία αυξημένη πίεση στούς δίσκους που προκαλλεί αρχικά προβολή και στην συνέχεια ρήξη του ινώδους δακτυλίου ετσι ώστε το περιεχόμενο, ο πυρήνας, να προβάλλει στο σπονδυλικό τρήμα ή τον σπονδυλικό σωλήνα. Πολλές φορές έχει προηγηθεί έντονη εργασία, άρση βάρους, περιστροφή, ένα δυνατό βήξιμο, ή κάποια άλλη φυσική αύξηση πίεσης.

Προηγούμενο τραύμα, υπέρβαρος, καθιστική εργασία και αγύμναστη μέση, προδιαθέτουν.

Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου εμφανίζεται ποιό συχνά στα επίπεδα Ο5-Ι1 και Ο4-Ο5. Η πιο κοντινή ρίζα προσβάλλεται (πίεση προς τα άνω ή πίσω) και προκαλλεί ακαριαίο πόνο και συνεχή ερεθισμό της ρίζας. Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει οσφυικό πόνο απο τον σπασμό των ορθωτήρων μυών και/ή ριζιτικό πόνο κατά μήκος της διαδρομής του νεύρου που επιδεινώνεται απο κάθε κίνηση ή τέντωμα του κάτω άκρου. Παράλληλα εμφανίζονται υπαισθησίες και παραισθησίες.

Μεταξύ των αντικειμενικών ευρημάτων εξέτασης υπάρχει, θετικό τέστ Lasegue, δηλ. αύξηση του πόνου όταν το κάτω άκρο υπερυψώνεται, απώλεια της ικανότητας διάκρισης δύο σημείων, αδυναμία του εκτείνοντος μυός στο μεγάλο δάκτυλο και ίσως πτώση του άκρου ποδός ανάλογα με το επίπεδο της κήλης και την σοβαρότητα.

Ανάλογα με την θέση τους οι οσφυικές δισκοκήλες διακρίνονται σε κεντρικές οι οποίες είναι σπάνιες (5%) και οι οποίες προκαλούν συχνότερα ιππουριδικό σύνδρομο και πλάγιες (95%). Σε υψηλές δηλ. Ο1,Ο2,Ο3 (5%) και χαμηλές Ο4,Ο5,Ι1 ( 90%).

Οι κεντρικές κήλες εν αντιθέσει με τις πλάγιες μπορούν να επηρεάσουν και τις δυο ρίζες στο ίδιο επίπεδο (εξωμηνιγγικά) και όλες τις ρίζες της ιππουρίδας (ενδομηνιγγικά).

Η διάγνωση σήμερα γίνεται κλινικά και επαληθεύεται με αξονική και μαγνητική τομογραφία.

Τοπική διάγνωση οσφυικής κήλης- Σύνδρομα

  • Σύνδρομο Ο4
    Κήλη μεταξύ Ο3-Ο4: Πόνος στον γοφό, πρόσθια επιφάνεια μηριαίου και στο εσωτερικό του ποδός. Επι πλέον, υπαισθησία αντίστοιχα του Ο4, δηλ. έσω επιφάνεια κνήμης, ατροφία τετρακέφαλου και ελλατωμένο έως ανύπαρκτο αντανακλαστικό επιγονατίδας.
  • Συνδρομο Ο5

    Κήλη μεταξύ Ο4-Ο5: Πόνος στην οπίσθια επιφάνεια του μηριαίου, πρόσθια επιφάνεια της κνήμης μέχρι το μεγάλο δάκτυλο, φυσιολογικό αχίλλειο αντανακλαστικό, πάρεση εκτείνοντος μυός, ίσως πτώση ποδός και αισθητική διαταραχή αντίστοιχη του Ο5 δηλ. έξω επιφάνεια κνήμης και ραχιαία επιφάνεια ποδός.

  • Συνδρομο Ι1
    Κήλη μεταξύ Ο5-Ι1 : Πόνος στο εξωτερικό του κάτω άκρου, γαστροκνημία μέχρι πέλμα, απώλεια αχιλλείου αντανακλαστικού, αδυναμία κάμψης ποδός και αισθητικές διαταραχές.
  • Συνδρομο Ιππουρίδας
    Οξύς αμφοπτερόπλευρος πόνος, πάρεση σφιγκτήρων, αναισθησία περινέου, αμφοτερόπλευρη πτώση άκρου ποδός.

Θεραπεία και πρόγνωση

Σε σχέτικά ήπιες μορφές, η θεραπεία αρχικά είναι συντηριτική με ανάπαυση, παυσίπονα και μυοχλαρωτικά. Ακολουθείται απο φυσιοθεραπεία και ειδικές ασκήσεις για ενίσχυση των κοιλιακών και ραχιαίων μυών, πχ κολύμπι.

Σε επείγουσες καταστάσεις όπως ιππουριδικό σύνδρομο, επίσχεση ούρων ή φαρμακοανθεκτικός έντονος πόνος και σοβαρή αδυναμία, επιβάλεται η άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

Η χρήση της μικροχειρουργικής (μικροδισκεκτομή) η οποία έχει χρησιμοποιηθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, έχει άριστα αποτελέσματα (αισθητικά και λειτουργικά) και συμβάλλει στην άμεση κινητοποίηση του ασθενούς ήδη την πρώτη μετεγχειριτική ημέρα. Συνήθως δεν υπάρχει ανάγκη οποιουδήποτε είδους σπονδυλοδεσίας ακόμη και εάν η προσπέλαση γίνει με πεταλεκτομή. Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να τοποθετηθεί υποκατάστατο δίσκου (μόσχευμα), ανορθωτήρας μεσοσπονδυλίου διαστήματος ή σπονδυλοδεσία με οπίσθια ή πρόσθια (διακοιλιακή) προσπέλαση.

Αλλες τεχνικές, όπως εγχύσεις ουσιών, διαδερμικές και ενδοσκοπικές δισκεκτομές κ.α. δεν έχουν τύχει ούτε προσωπικής ούτε διεθνούς ευρείας αποδοχής.

Με σωστή υλικοτεχνική υποδομή, τα αποτελέσματα των οσφυικών επεμβάσεων για κήλη είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικά με εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό επιπλοκών, και ο ασθενής μπορεί σε σύντομο χρονικό διάστημα (1-2 εβδομάδων), να επιστρέψει στην εργασία του έχοντας πάντα κατά νου την αποφυγή βάρους και εφαρμογής προγράμματος ασκήσεων των κοιλιακών και ραχιαίων μυών για αποφυγή μελλοντικής υποτροπής.

 

Σπονδυλική στένωση-οσφυική στένωση

Η οσφυική σπονδυλική στένωση αποτελεί μία ξεχωριστή οντότητα-πάθηση. Διακρίνεται σε ιδιοπαθή (πρωτογενή) ή επίκτητη (δευτερογενή) στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, ιδιαίτερα στην οσφυική μοίρα.

Εμφανίζεται σε μεσήλικες και ηλικιωμένους, με υπεροχή στους άνδρες (3:1), και έχει σαν κύρια αιτία για την επίκτητη, την εκφύληση. Αλλοι παράγοντες που επιδεινώνουν ή προδιαθέτουν είναι η ιδιοσυγκρασία, η σπονδυλολίσθηση, τραύμα, ιατρογενείς επιπλοκές και σπανίως μια οστική ασθένεια ή όγκος.

Κατά την δευτερογενή στένωση, επηρεάζεται η προσθιο-οπίσθια διάμετρος (ΠΟΔ) του σπονδυλικού σωλήνα ενώ η απόσταση μεταξύ των σπονδυλικών αυχένων αποφύσεων κατά κανόνα είναι φυσιολογική. ΠΟΔ 15-12 χιλ. θεωρείται ελαφρά στένωση ενώ 12-10 χιλ. θεωρείται σοβαρή. Αλλες αιτίες μπορεί να είναι κοντοί αυχένες του σπονδυλικού τόξου, υπερτροφικές αρθρικές επιφάνειες και σύμπτηξη των ωχρών συνδέσμων, μετατρέποντας το στρογγυλό ή ωοειδές σπονδυλικό τρήμα σε τρίγωνο.

Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει οσφυαλγία, ισχιαλγία, παραισθήσεις στα κάτω άκρα και πόνους στην βουβωνική περιοχή, και διαλείπουσα χωλότητα δηλ. αδυναμία σε όρθια θέση και βάδισμα. Δεν είναι σπάνιο ότι ο ασθενής βελτιώνεται όταν ξαπλώνει σε εμβρυική θέση, όταν σκύβει, όταν κάνει ποδήλατο ή όταν κάθεται οκλαδόν.

Η κλινική εικόνα επιβεβαιώνεται με αξονική και μαγνητική τομογραφία ενώ πρέπει πάντα να αποκλισθεί διαλείπουσα χωλότητα απο αγγειακή ανεπάρκεια ή ιππουριδικό σύνδρομο.

Θεραπεία και πρόγνωση

Η θεραπεία είνα μόνο χειρουργική. Συνήθως απαιτείται πεταλεκτομή περισσοτέρων του ενός επιπέδων με ή και άνευ σπονδυλοδεσίας. Τα αποτελέσματα είναι κατά κανόνα ικανοποιητικά έως  θεαματικά.

 

Σπονδυλολίσθηση

Σπονδυλολίσθηση σημαίνει ολίσθηση ενός σπονδύλου προς τα εμπρός σε σχέση με τον υποκείμενο σπόνδυλο. Είναι κατ'εξοχήν εύρημα στην οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, εμφανίζεται περισσότερο σε μεσήλικες γυναίκες και σχεδόν πάντα στο επίπεδο Ο4-Ο5 εφ'όσον εκεί ασκείται η μεγαλύτερη κάθετη πίεση και λαμβάνει μέρος η περισσότερη κινητικότητα μεταξύ των σπονδύλων. Κατάγματα στα διαρθρικά οστά (50%) και εκφύλιση (25%) αλλά και υπέρβαρος, προδιαθέτουν.

Ο σπονδυλολίσθηση μπορεί να προυπάρχει ασυμπτωματική για αρκετό χρόνο και να ανακαλύπτεται σε εξετάσεις ρουτίνας ή σε επιδεινούμενη οσφυαλγία-ισχυαλγία.

Διακρίνεται σε 4 βαθμούς σοβαρότητος ανάλογα με τον βαθμό ολίσθησης (χιλιοστά παρεκτόπισης) και την κλινική εικόνα.

Θεραπεία και πρόγνωση

Χαμηλού βαθμου σπονδυλολίσθηση (gr 1 και gr 2) αντιμετωπίζονται συντηριτικά (απώλεια βάρους, ασκήσεις, κορσέ κ.α.) ενώ οι σοβαρότερες περιπτώσεις ( gr 3 και gr 4) απαιτούν χειρουργική αποσυμπίεση και / ή σπονδυλοδεσία. Τα αποτελέσματα της χειρουργικής αντιμετώπισης είναι κατά κανόνα πολύ καλά.